بایاتیلار (دو بیتی های آذری)

بایاتیلار (دو بیتی ها) ادبیات شفاهی آذری زبانان  محسوب می شوند که در کران تا کران  این دیار با نام بایاتی شهرت دارد و  یکی از رایجترین انواع منظوم ادبیات عامیانه این سرزمین است.  
این نغمات نغز و دلکش که از زندگی و عواطف و رازها و نیازهای مردم ساده و پاکدل مایه می پذیرند و در قالب الفاظی روان و بی تکلف جای می گیرند،از چنان لطف و خلوص و صفا و صراحتی برخوردارند که بخصوص وقتی با آهنگ ویژه خود و با نوائی گیرا خوانده شوند، عنان از کف دل می ربایند و سرشک بر چهره ی احساس می افشانند.  و تحول و دگرگونی عظیمی در انسان به وجود می آورد که  به راحتی نمی توان توصیف نمود. البته با التفات به حال و هوای و مزاج اشخاص متفاوت خواهد بود.
اعتقاد مردم شهر و روستا به این آثار موزون و دلفریب تا بدان پایه است که بایاتی ها را حسب حال و آیینه سرنوشت نمای خویش می پندارند و بهنگام ملال و سرگشتگی و حرمان برآن توسل می جویند و بعنوان تفال از آن مدد و مراد می طلبند.
عنوان بایاتی ها به احتمال زیاد از نام «بیات»یا«بایات» ماخوذ است.بایات ها از جمله قبائل متعددی بودند که در دورانهای کوچ و اوتراق به آذربایجان آمده و در آنجا سکنی گرفته اند و بعد در ترکیب مردم این دیار مستهلک گشته اند .

من عاشیقام هر آیلار
هر اولدوزلار ،هر آیلار

بوردا بیر گول بیتیبدی،

سوسوزوندان هارایلار.

***


من عاشیقام هر آیلار،
هر اولدوزلار هر آیلار،

باشیم جلاد الینده ،

دیلیم سنی هارایلار.

***

عزیزیم ، گول الللر،
اغ بیلکلر ،گول الللر،

دریاجا عقلین اولسا ،

یوخسول اولسان گولللر.

***


آپاردی چایلار منی ،
هفته لر ، ایلار منی ،

یوکوم قورقوشوم یوکی،

یوردو بو تایلار منی.

***

عزیزیم، بادا گئتدی

یئل ووردو بادا گئتدی

دوشمن بیر ایش ایشله دی

گنج عؤمروم بادا گئتدی

***

گؤیلر بولودلو قالدی

قوشلار اومودلی قالدی

آچاری یار بوینوندا

گؤنلوم کیلیدلی قالدی

***

آتیمیزی قوشالیم

داغی-داشی آشالیم

سن یاغیش اول، من بولوت

یاغارکن قووشالیم

***

فلكین ایشی دوشسون

آغزیندان دیشی دوشسون

اونوندا منیم كیمی

نامرده ایشی دوشسون

***

فلكین قهری منه

گلمیری رحمی منه

دولدورور غم باده سین

ایچیردیر زهری منه

***

فلكین داد الیندن

اولمادیم شاد الیندن

یاپیشایدیم یاخاندان

چكییدیم داد الیندن

***

فلگین داد الیندن

اولمادیم شاد الیندن

یامان یئرده ییخیلدیم

توتمادی یاد الیمدن

***

عزیزیم وطن یاخشی

کوینگی کتان یاخشی

غربت یئرجنت اولسا

ینه ده وطن یاخشی

***

قاشلارین قیبله گاهدی،
قیبله دئسم گوناهدی،
داغلارا دومان چوکسه،
اوداغ من چکن آهدی.

***
عاشیق سوزون گیزله در،
سوزون دوزون گیزله در،
سن چمنه چیخاندا ،
لاله اوزون گیزله در.

***
گوزلرین خومار ایندی،
یاش توکر یومار ایندی،
توک زولفون سینن اوسته،
گورن نار اومار ایندی.

***
آچیلارام گول کیمی،
اوخورام بولبول کیمی،
گویولومه دگن اولسا،
ساراللام سونبول کیمی.

+ نوشته شده در  شنبه نهم بهمن 1389ساعت 21:10  توسط امیر  |